كتاب مراقبه و محاسبه ( 1 ) اين كتاب هشتم از بخش منجيات از المحجة البيضاء في تهذيب الاحياء است بسم اللّه الرّحمن الرّحيم ستايش ويژه خداوندى است كه قائم بر هر نفس و اعمال او ، و نگهبان هر عضو و افعال اوست . بر آنچه به ضمير دلها درمىآيد آگاه ، و بر هر چه از خاطر بندگانش مىگذرد حسابگر و داناست . آن كه هيچ چيزى هر چند به اندازهء سنگينى ذره‌اى در آسمانها و زمين چه متحرك باشد چه ساكن از علم او دور نمىماند ، و بر كم و زياد و اندك و بسيار اعمال هر چند در نهان صورت گيرد حسابرس ، و به قبول طاعات بندگان اگر چه خرد و ناچيز باشد بخشايشگر ، و به عفو از گناهان آنان هر چند بسيار باشد آمرزشگر است . به حساب آنها رسيدگى مىكند تا هر كسى بداند چه چيزى براى خود آماده كرده و در آنچه مقدم و مؤخّر داشته است بينديشد ؛ و نيز بداند كه اگر در دنيا مراقب و محاسب اعمال خود نباشد در عرصهء قيامت بدبخت و هلاك خواهد شد ، و پس از مجاهده و مراقبه و محاسبه نيز چنانچه خداوند با قبول بضاعت مزجات او تفضّل نفرمايد نوميد و زيانكار خواهد بود . پس پاك و منزه است خداوندى كه نعمتهايش همهء بندگان را فرا گرفته ، و رحمتش همهء خلايق را در دنيا و آخرت شامل گشته است . به نفحات فضلش دلها براى ايمان گسترش و انشراح مىيابد ، و به يمن توفيقاتش اندام به عبادات مقيّد به آداب آراسته مىشود ، و در پرتو حسن هدايتش تاريكيهاى جهل از دلها زدوده مىگردد ، و به تأييد و نصرتش مكرهاى شيطان قطع و بر طرف مىشود ، و به لطف عنايتش كفّهء حسنات سنگينى و زيادتى مىيابد ، و به تسهيل و